امروز : چهارشنبه ۱۳۹۶/۰۶/۱ می باشد.
تبلیغ چترومیک پارس درتلگرام

دیدنیها

تبلیغات متنی

۲۸ شهریور – ۱۹ سپتامبر؛ در تاریخ چه گذشت؟

image

image

image

امروز ۲۸ شهریور برابر با ۱۹ سپتامبر تقویم میلادی است. روزی که در تاریخ آبستن وقایع و اتفاقات زیادی در ایران و جهان بوده است. به مرور برخی از این وقایع می‌پردازیم.

رویداد ها:

۱۷۲۹ – سالروز جنگ نادرشاه افشار با اشرف افغان در دامغان

۱۹سپتامبر سال ۱۷۲۹ (۲۸ شهريور) سالروز نبرد نادرقلي افشار (در آن زمان، يك ژنرال و سپهسالار ايران) با اشرف قندهاري (افغان) در ميهماندوست دامغان است. ميدان اين نبرد خونين يكروزه در ۲۰ كيلومتري شمال دامغان و كنار رود كوچك ميهماندوست بود. به نوشته كوكل انگليسي، در اين جنگ ۱۲ هزار تن از نيروهاي اشرف كشته و نادر نيز ۴ هزار كشته تلفات داشت. عده سربازان نادر (سپاه خراسان از جمله شهرهای هرات، بلخ، مرو و بخارا) در اين نبرد ۲۵ هزار تن و شمار نيروهاي اشرف ۵۰ هزار نفر بود.

  1. ۲۸ شهریور – ۱۹ سپتامبر؛ در تاریخ چه گذشت؟
    نادر شاه

دليل پيروزي نادر در اين نبرد، انضباط شديد نظاميان او بود كه نادر اكيدا دستور داده بود كه در زمان جنگ، كوركورانه از افسران فرمانده اطاعت كنند. در برابر، قندهاري ها به جاي فرمانده كل، فقط از سران طوايف خود دستور مي گرفتند و ضمن محاربه، گاهي حملات در يك جهت نبود. اين نخستين برخورد نادر با افغانها بود.

اشرف پس از اين شكست دست به عقب نشيني زد و از طريق ورامين و تهران به اصفهان رفت و از آنجا عازم جنگ با نادر شد كه وي را دنبال مي كرد، ولي در مورچه خورت هم كه صحنه اين جنگ (دومين نبرد) بود شكست خورد، به اصفهان بازگشت و با خزائن به فارس گريخت. اشرف در زرقان فارس نيز از نادر شكست خورد و به شورش قندهاري ها عليه دولت مركزي پايان داده شد. نادر بعدا قندهار را گرفت و در تعقيب فراريان اين شهر به هند رفت و دهلي را هم متصرف شد.

۱۷۳۳ – كشف دو قطب مثبت و منفي جريان برق در فرانسه

“دوفا” دانشمند فيزيكدان فرانسوي موفق به كشف يكي از قوانين الكتريسيته شد. وي بعد از آزمايشها و تحقيقات فراوان ثابت كرد كه جريان برق ،معلول دو قطب به نامهاي “مثبت” و “منفي” است و چنانچه يكي از دو قطب وجود نداشته باشد جريان برق نيز وجود نخواهد داشت.

۲۸ شهریور – ۱۹ سپتامبر؛ در تاریخ چه گذشت؟
دوفا

۱۹۵۵ – خوآن پرون رئیس جمهور آرژانتین، پس از وقوع یک کودتای نظامی توسط ارتش و نیروی دریایی، از کشور خود گریخت.

۲۸ شهریور – ۱۹ سپتامبر؛ در تاریخ چه گذشت؟
خوآن پرون

۱۹۵۶ – تاسيس سازمان امنيت کشور (ساواك) و آغاز دوران پرونده سازی و ناراضی تراشی

لايحه تاسيس سازمان اطلاعات و امنيت كشور (ساواك) كه در شوراي وزيران تصويب شده بود ۱۹ سپتامبر ۱۹۵۶ (۲۸شهريور سال ۱۳۳۵) جهت تصويب به مجلس داده شد که پس از بررسی به تصویب رسید. تا زمان اجراي اين قانون درسال ۱۳۳۷، امور اطلاعاتي شهرها در دست اطلاعات شهرباني (پليس) بود كه يك دائره مطبوعات هم داشت، و در روستاها و حومه شهرها از اختيارات ژاندارمري. ساواك حق مداخله در امور نظاميان را نداشت و اين كار از وظايف اطلاعات ارتش (ركن ۲) بود.

۲۸ شهریور – ۱۹ سپتامبر؛ در تاریخ چه گذشت؟
تيمور بختيار

در پی تاسیس ساواک، تیمور بختیار فرماندار نظامی تهران رئیس آن شد و کارکنان فرمانداری را هم که عمدتا درجه دار ارتش (گروهبان و استوار) بودند به آنجا منتقل کرد. بنابراین، ساواک برجای فرمانداری نظامی نشست.

همان زمان بسیاری از اصحاب نظر و ازجمله چند نماینده پارلمان گفته بودند که با این ماموران و کارکنان، سنگ نخست ایجاد این سازمان حساس و مهم کج گذارده شده است و طولی نخواهد کشید که به یک ماشین ناراضی تراشی و پرونده سازی تبدیل خواهد شد. در یک سازمان اطلاعاتی، «تحلیلگر» اطلاعات خام نقش اساسی دارد و تحلیلگر فردی باید باشد بسیار آگاه، باهوش، خردمند و تحصیلکرده، که این ساواک با کارمندانی که منتقل و يا استخدام کرده فاقد آن است. در آن سال و سال بعد، طرز استخدام کارمند تازه برای ساواک نیز در سطح وزیران و مقامات بالا مورد ایراد و انتقاد بود زیراکه آگهی کرده بودند یک سازمان دولتی نیاز به کارمند دارد، متقاضیان درخواست خودرا به صندوق شماره … پُست ارسال دارند!. استخدام مامور و کارمند برای چنین سازمانی حساس به این صورت در همه جهان و در طول تاریخ بی سابقه بود.

ایجاد ساواک روزنامه نگاران تهران را بيش از ديگران نگران کرده بود زیرا که با مامور قدیمی دایره مطبوعات شهرباني (پلیس) معروف به «محرم علی خان» روابط دوستانه داشتند.

ناراضی بودن مردم از ساواک در دهه های بعد به حدی بود که در سال انقلاب هرمقام تازه منصوب از سوی شاه، وعده انحلال آن را می داد.

۲۸ شهریور – ۱۹ سپتامبر؛ در تاریخ چه گذشت؟

برخی از مورّخان نوشته اند که روش و طرز عمل مقامات ساواک در جریان انقلاب به گونه ای بود که به انهدام نظام سلطنتی کمک فراوان کرد!. بررسی پرونده های ساواک که ساختمان آن [برغم مين گذاري بودن ورودي هاي آن] در دو روز اول پیروزی انقلاب به دست مردم افتاده بود نشان داد كه ماموران اين سازمان نه تنها برای مردم معمولی و کارمندان بلکه برای مقامات تراز اول و وزیران وقت پرونده سازي كرده بودند؛ پرونده هاي درد سر ساز!. در دهه نخست پس از انقلاب به همین پرونده ها استناد شد و ….

در كشورهاي پيشرفته، افراد مي توانند در صورت درخواست، از مفاد گزارشهاي محرمانه برضد خود (که ارتباط با مسائل امنیت کشور نداشته باشد) آگاه شوند و در صورت «خلاف واقع بودن» به دادگاه دادخواست دهند و تقاضاي پاك كردن اتهام از سابقه خودرا كنند. براي مثال: در آمريكا هر فرد هر وقت كه بخواهد مي تواند با پُر كردن يك فرم و پرداخت مبلغي مختصر (۴ دلار)، از چنين گزارشهايي در اف بي آي (امنيت داخلي) درباره خود آگاه شود. به علاوه، گزارشهاي راكد پس از گذشت زمان معين، مشمول مرور زمان و بلا اثر مي شوند.

قوانين اساسي کشورها، تصميمگيري نسبت به افراد را به استناد گزارش هاي محرمانه ممنوع کرده اند مگر پس از تفهيم مفاد گزارش و دفاع فرد در برابر آن از خود و يا حکم دادگاه پس از محاکمه علني فرد.

۱۹۵۷ – آمريكا نخستين آزمايش اتمي زير زميني را در “نوادا” انجام داد.

۲۸ شهریور – ۱۹ سپتامبر؛ در تاریخ چه گذشت؟

۱۹۶۳ – شايعه تشكيل كنفدراسيون ايرانزمين در ۱۹۶۳

۱۹ سپتامبر ۱۹۶۳ (۱۳۴۲خورشيدي)، محمدظاهرشاه پادشاه وقت افغانستان (كه اخيرا فوت شد) و بانويش، براي يك ديدار رسمي از ايران وارد تهران شدند. با ورود آنان به تهران بار ديگر شايعه تشكيل كنفدراسيونی از دو كشور كه بيش از دو هزار سال بخش اصلي يك امپراتوري را تشكيل مي دادند و سپس گسترش آن در همه ايرانزمين (مردمي كه داراي تاريخ، فرهنگ و نياكان مشترك هستند) بر سر زبانها افتاد و خبر رسانه هاي جهان شد و وسيعا مورد بحث و تفسير قرار گرفت. [بعدا معلوم شد که عواملي درانتشار شايعه و بزرگ کردن آن دست داشتند تا قدرت هاي وقت به استناد آنها واکنش نشان دهند و موضوع بارديگر به بايگاني سپرده شود].

۲۸ شهریور – ۱۹ سپتامبر؛ در تاریخ چه گذشت؟
محمدظاهرشاه

در آن زمان دو بلوك غرب و شرق ـ به يك نسبت ـ با ايجاد اين كنفدراسيون مرکب از كشورهاي مستقل مخالف بودند. شوروي نگران ايجاد ناآرامي در تاجيكستان (بخش اصيل ايرانزمين) و شهرهاي سمرقند، بخارا و منطقه مرو بود، پاكستان نمي خواست بلوچها و پاتانها را از دست بدهد، تركيه دلواپس نا آرامي در ميان كُردهايش بود و ناتو (غرب) در اضطراب از گسترش كنفدراسيون احتمالي، آينده خليج فارس و نفت، و لذا ضديت آغاز شد و ….

محمدظاهرشاه که ۱۶ اکتبر ۱۹۱۴ به دنيا آمده بود ۲۳ جولاي ۲۰۰۷ و پس از ۹۳ سال عمر و ۴۰ سال سلطنت درگذشت.

۲۰۰۴ – روزگار صدام حسين در زندان

نوزدهم سپتامبر ۲۰۰۴ (۹ ماه پس از بازداشت صدام حسين و دو سال و سه پيش از اعدام او) جان برنز روزنامه نگار آمريكايي درباره زندگي و رفتار وي در زندان از قول «بختيار امين» عضو كابينه موقت عراق در نيويورك تايمز چنين نوشته بود:

“صدام كه همچنان خودرا رئيس جمهوري قانوني عراق مي داند در محوطه يكي از كاخهاي خود در نزديكي فرودگاه بغداد در يك سلول ۳متر در چهارمتر بسر مي برد و نظاميان آمريكايي با انواع اسلحه نگهبان اين محوطه هستند. او دمپايي پلاستيك بر پا و عباي عربي بر دوش مي افكند، قرآن و كتب تاريخ عرب و افتخارات اعراب را مي خواند و به گياه و بوته علاقه مند است و گاهي هم درخواست سيگار و شيريني مي كند. ناشتايي او همان غذاي از پيش آماده شده (پاكتي) سربازان آمريكايي است. هر روز سه ساعت هواخوري و ورزش مي كند. چون به بيماري بزرگ شدن پروستات مبتلاست و احتمال تبديل اين بيماري به سرطان وجود دارد منظما براي درمان با هلي كوپتر به بيمارستان نظامي آمريكا منتقل مي شود. او مي گويد كه هرچه را كه در طول سه دهه حكومتش انجام داده بود بر طبق وظايف قانوني اش بود.”.

۲۸ شهریور – ۱۹ سپتامبر؛ در تاریخ چه گذشت؟
صدام در زندان

بختيار امين كه خود از دست صدام به خارج از عراق فرار كرده بود و در طول تبعيد رابط ناراضيان عراقي با سازمانهاي جهاني دفاع از حقوق بشر بود گفته بود كه در همين محوطه ۸۰ همكار ديگر صدام نگهداري مي شوند ولي با او تماس ندارند لكن يازده تن از آنان كه ارشديت دارند در ساعات هواخوري با خودشان درتماسند و مي توانند با هم شطرنج و تخته نرد بازي كنند. آنان همچنان يكديگر را «جناب» خطاب مي كنند و القاب سابق را بكار مي برند.

زادروزها

۸۶ – زادروز آنتونیوس پیوس امپراتور روم بین سال‌های ۱۳۸ تا ۱۶۱
۱۵۵۱ – زادروز آنری سوم شاه فرانسه و به طور هم‌زمان شاه لهستان و لیتوانی

۲۸ شهریور – ۱۹ سپتامبر؛ در تاریخ چه گذشت؟
ویلیام گلدینگ

۱۹۱۱ – زادروز ویلیام گلدینگ شاعر و رمان‌نویس بریتانیایی، برندهٔ جایزه نوبل ادبیات در ۱۹۸۳
۱۹۴۸ – زادروز جرمی آیرونز بازیگر انگلیسی‌تبار سینمای انگلستان و آمریکا

۲۸ شهریور – ۱۹ سپتامبر؛ در تاریخ چه گذشت؟
جرمی آیرونز

۱۹۶۷ – زادروز الکساندر کارلین ورزشکار مرد رشتهٔ کشتی اهل کشور روسیه

درگذشت‌ها

۱۷۱۰ – درگذشت اوله کریستنسن رومر اخترشناس دانمارکی
۱۸۴۳ – درگذشت گوستاو کوریولیس ریاضی‌دان، مهندس مکانیک و دانشمند فرانسوی، کاشف شبه-نیروی کوریولیس

۲۸ شهریور – ۱۹ سپتامبر؛ در تاریخ چه گذشت؟
گوستاو کوریولیس

۱۸۸۱ – درگذشت جیمز آبرام گارفیلد بیستمین رئیس جمهور ایالات متحده آمریکا
۱۹۰۲ – درگذشت ماسائوکا شیکی از بزرگ‌ترین هایکوسرایان ژاپنی

۲۸ شهریور – ۱۹ سپتامبر؛ در تاریخ چه گذشت؟
جیمز آبرام گارفیلد

۱۹۳۵ – درگذشت کنستانتین تسیولکوفسکی دانشمند و نویسنده روسی در زمینهٔ موشک، پیشگام نظریه پروازهای فضایی
۱۹۸۵ – درگذشت ایتالو کالوینو نویسنده، خبرنگار و مقاله‌نویس ایتالیایی

۲۸ شهریور – ۱۹ سپتامبر؛ در تاریخ چه گذشت؟
ایتالو کالوینو

۱۳۸۴ – درگذشت حسین شکوئی، جغرافی‌دان معاصر ایرانی

 

مطالب زیر را حتما بخوانید

  • مطلب مرتبطی پیدا نشد.

ارسال نظرات

پاسخی بگذارید

*

code

آخرین مطالب